15 x Hummelo

Voor de vijftiende keer wordt hij dit jaar gehouden: De Kunstwandelroute Hummelo
op het landgoed Enghuizen. Ik ben al een aantal jaren medeorganisator en deelnemend kunstenaar. Ooit is de route begonnen als een klein plaatselijk initiatief, inmiddels doen er 40 kunstenaars uit het hele land en Duitsland mee. Ook doet er een middelbare school en een kunstopleiding aan mee. De drijfveer achter de route zijn de kunstenaars zelf. Sommigen vinden het leuk om één keer per jaar een ruimtelijk buitenwerk te maken anderen zijn professioneel monumentaal kunstenaars. Uitgangspunt is: je maakt een werk voor een plek die jezelf uitkiest op een mooi landgoed. Dat leidt tot een enorme variëteit in opvatting, stijl, materiaal en kwaliteit. Het is een route zonder dogma’s, waar veel kan + mag. Vanuit de organisatie houden we de constructieve en kunstzinnige kwaliteit in de gaten en geven gevraagd en ongevraagd advies en ondersteuning.

Op de route bestaat een unieke samenwerking tussen dichters en beeldende kunstenaars. De dichters van het dichtgenootschap “De Omsmeders” hebben er een eigen poëzietheatertje waar tussen Pasen en Pinksteren elke zondagmiddag wordt opgetreden.
Het theater is een prachtig object dat gebouwd is door Rolf Wolters. Verder hebben dichters en beeldend kunstenaars elkaar op allerlei manieren geïnspireerd. Zie route en catalogus.
Een prachtige catalogus overigens gemaakt door Bert Scheuter en Hans Mellendijk.
Prijs 4 euro.

Mijn eigen bijdrage bestaat uit negen poëziewijzers die samen het
“Monument voor moderne poëzie” vormen.

Verder maakte ik een landschapssieraad dat boven een beek is opgehangen. Twee beelden voor de prijs van één dus.

Info: enghuizerdialogen.blogspot.nl en webartsight.nl
Dit is de website van de organiserende kunststichting Het Web te Doetinchem

Alles over de kunstwandelroute: Kunstwandelroute 2014

2014

Nooit ophouden met opnieuw beginnen:
Een paar gedachten over nieuw, nieuwer, nieuwst

Ook al lijkt het oud, het is nieuw
Ook al lijkt het nieuw, het is oud

Een echt kunstwerk heeft verbinding met de tijd waarin het ontstaat.
Onmiddellijk echter overstijgt het die verbinding en is open voor de actualiteit, voor actueel beleven.

Ik voel me geen slachtoffer of slaaf van het modernistische vernieuwingsdogma:
alleen het nieuwe is goed en het goede is nieuw. Dat dogma is een tweesnijdend zwaard. Voor kunstenaars die er in geloven is het een fuik waaruit ze vaak niet terugkeren.
Voor meer traditioneel werkende kunstenaars betekent het dat hun werk weinig aandacht krijgt.

En dan is er het moedeloze geklaag van sommige collega’s die vinden, dat alles al eens een keer gedaan of gemaakt is. Vernieuwen kan niet meer. Daarnaar streven is zinloos. Dat is een destructieve opvatting die menig artiest blijvend de kroeg in jaagt om daar verder te filosoferen over het noodlottige tijdsgewricht.

In het magazine van theatergroep Oostpool, nummer 4 (wat een goed/mooi magazine!) kwam ik een inspirerende tekst tegen van Luk Perceval, een Belg die in Duitsland een toneel – en regieopleiding heeft opgezet. Daaruit wil ik vrijelijk wat interessante citaten halen.

“ Ondanks het feit dat we dankzij liefde op aarde komen en zonder liefde niet zouden overleven en ook wanneer we de aarde verlaten meestal omringd worden door heel veel liefde, ondanks die wetenschap, vertrouwen wij de liefde niet. We hebben onder andere de kunst nodig om ons aan de liefde te herinneren. In onze huidige door beurskoersen geterroriseerde vrije markt economie hebben we die nog meer nodig dan bijvoorbeeld dertig jaar geleden.
De angst om te falen, de angst om er niet bij te horen, niet in het systeem te passen, geen functie te hebben en daardoor geen identiteit, geen zelfbewustzijn, geen waarde te vinden, maakt onze maatschappij en de mensen bang, verlamd, klein. De bron van de liefde is bedolven onder angst……….
Men moet investeren in die liefde, gul zijn en niet besparen. Het enige wat mij en met mij vele anderen, steeds weer op die moeilijke weg kracht geeft, het enige wat tegen alle weerstand in elke keer weer hoop, geloof en ruimte voor liefde gecreëerd heeft, is passie.
Dat is de kracht die maakt dat de visser vist, de bakker brood bakt, de bergbeklimmer bergen beklimt, de kunstenaar schildert, verzen schrijft, sonnetten zingt, stenen breekt of zich gewoon belachelijk maakt. Niemand kent het waarom va deze kracht. Maar iedereen weet: wat moet dat moet.
Diep in onze genen worden we gedreven door een kracht, een passie om te doen wat we niet laten kunnen. Een passie waarmee we als hongerige dieren, op zoek gaan naar de vrijheid. Een leven zonder angsten, met en in liefde.”

De Engel van Hackfort

Landschapsengel

Juni 2013
De kunstwandelroute Hummelo was dit jaar een succes.
Ruim 10.000 bezoeker hebben de tocht langs beeldende kunst en poëzie volbracht.
De route was kennelijk zo inspirerend, dat 18 kunstenaars zijn uitgenodigd om hun werk tot eind augustus te exposeren op het landgoed Hackfort bij Vorden.

Inmiddels staan /hangen/liggen ze er. De kunstwerken dus.
Dat was een snelle actie van Stichting Kunst en Cultuur Bronckhorst, Natuurmonumenten,
De Keuken van Hackfort, het WEB en uiteraard van de betrokken beeldende kunstenaars zelf.
Het is een idyllische route rond het kasteel en in de tuin.

Zelf heb ik er niet voor gekozen om mijn labyrint weer op te bouwen.
Voor de liefhebbers heb ik een landschapsengel opgesteld. Die vanaf nu het landgoed beschermd.

Goede kunst, een prachtig landgoed en een heerlijk terras  ………………….. voor de liefhebbers dus!

Jan Opdam volhardt

De eerste en tweede Pinksterdag exposeer ik in de molen de Volharding in Zeddam, Vinkwijkseweg 15, www.molendevolharding.com.  Een zeer sfeervolle ruimte die om een soort oerkunst vraagt.

Echt iets voor mij dus.

Trouwens, heel Zeddam barst met Pinksteren uit haar voegen van de kunst., www.kunstenaarsdorp.nl

Kunstwandelroute Hummelo 2013: de kunstroute van de Achterhoek

[/caption]

Labyrinth Kunstwandelroute 2013

Een heerlijke wandeling over een prachtig landgoed langs 30 zeer verschillende kunstwerken. Scheppende natuurkracht ontmoet scheppende menskracht. De toeschouwer wandelt en verbindt .
De wordende lente verovert je zintuigen. De kunstwerken, waar je langs komt, bieden je allerlei mogelijkheden tot reflectie. Een gelaagde ervaring dus. In de natuur ontmoet je wat natuur in jezelf is, in de kunst kom je je vrije geest tegen. Dat klinkt misschien wat ingewikkeld, maar het verklaart wel de immense populariteit van de kunstwandelroute Hummelo en vergelijkbare evenementen.
Dit jaar heb ik er een land-art labyrint neergelegd. Een mooi ding dat de wandelaar de mogelijkheid biedt tot een soort instant meditatie. Just do the labyrinth and meet yourself.
En nadien gezellig wat drinken op het terras van “de Gouden Karper” of
“FF naar Steef”

De route loopt van 28 maart tot en met 20 mei
Vergeet niet de routekaart met informatie te kopen voor 3 euro.
En kom naar de kunstmarkt in Hummelo zondag 28 april

Wat er overbleef

Jan Opdam in de gevangenis

Passie op de Kruisberg

Vijftien kunstenaars hebben samen met gedetineerden een bijzonder project uitgevoerd. Samen hebben zij opnieuw vorm gegeven aan het lijdensverhaal van Jezus Christus, de kruisweg.

Elke kunstenaar werkte samen met één of twee gedetineerden aan een zelfgekozen statie. De manier van invullen en verbeelden was vrij. Bijna alle kunstenaars hebben samen met hun gedetineerde maatjes gekozen voor een geheel eigentijdse verbeelding van het oude verhaal. Thema’s als veroordelen, vernederen, martelen, lijden, troosten, sterven en opstaan zijn universeel en actueel.

De sfeer in de “werkzaal” waar we vijf maal samen gewerkt hebben was fantastisch. Er werd getekend, geschilderd, gezaagd en getimmerd. Het was inspireren en geïnspireerd worden. Voor alle betrokkenen was het een bijzondere ervaring. Voor de kunstenaars om met gevangenen samen te werken, voor gevangenen om met kunstenaars te werken. Iedereen leek een beetje boven zichzelf uitgetild te worden, niet alleen de gedetineerden en de kunstenaars. Ook de medewerkers en de directie van het huis van bewaring.

De expositie “Passie op de Kruisberg”staat van 16 maart tot 14 april opgesteld op de Kruisberg in Doetinchem. Dat is een mooie natuurlijke berg naast het  Huis van bewaring. Het startpunt is hotel-restaurant “De Kruisberg” Kruisbergseweg 172 te Doetinchem. Daar is ook het begeleidende boekje te krijgen.

Ik zelf heb gewerkt aan de statie”Jezus Christus sterft aan het kruis”

In het boekje staat daarbij de volgende tekst:

Jezus sterft aan het kruis

De dood bestaat helemaal niet”. Dat is het eerste wat de man met wie ik ga samenwerken aan de statie “Jezus sterft aan het kruis” tegen me zegt.

“Dat wordt interessant” denk ik. We hebben die eerste keer een zeer indringend gesprek. Hij, de gedetineerde M, vertelt me dat hij tijdens een gecompliceerde operatie een “bijna dood ervaring” heeft gehad. Sindsdien weet hij, dat de dood niet bestaat. “Je lijf kan kapot gaan, maar zelf ben je er echt nog wel. Mensen, die geloven dat de dood het einde is, zijn domkoppen”. Ik vind zijn verhaal authentiek en waar.

De gesprekken met M. hebben me ertoe geïnspireerd een Zonnekruis te maken. De zon is het leven, het kruis is de dood. Ook de dood van Jezus aan het kruis was niet het einde.

“De dood van Jezus van Nazareth was de geboorte

van de kosmische liefde in de aardesfeer”

Rudolf Steiner

September 2012

Wonderlijk, twee van mijn zonen hebben bloeiende internetbedrijven www.driebit.nl  en www.searchscience.nl , maar mij lukt het nauwelijks om mijn eigen website actueel te houden. Leef ik te sterk in het hier en nu of heb ik me te weinig met de digitale werkelijkheid verbonden. Ik hak liever hout, maak liever kunst.
Bij deze, eind zomer/begin herfst, toch even een update!

Éénwoordpoëzie

En éénwoordgedicht is een maximaal verdicht gedicht. Het is concentratie en convergentie. In één woord moet het gebeuren. Het éénwoordgedicht is per definitie een nieuw woord. Het kan zich nergens achter verstoppen. Het is poëzie op weg naar het scheppende woord dat het begin is van alles. De eerste éénwoordgedichten stammen van DADA. Later heeft o.a. Lothar Baumgarten er mooie dingen meegedaan. Het éénwoordgedicht leeft op het snijvlak van beeldende kunst en literatuur.
Mijn liefde voor het éénwoordgedicht heb ik dit voorjaar uitgewerkt tot een beeldende kunstproject voor de kunstwandelroute Hummelo. Ik heb dat samen gedaan met de dichters van ”de Omsmeders”. De Omsmeders zijn een dichtgenootschap verbonden aan het Poëziecentrum Nederland in de mooie boekenstad Bredevoort.
Éénwoordgedichten van “de Omsmeders” en van mijzelf heb ik vorm gegeven op ijzeren platen van 50 bij 80 centimeter. Een serie van negen éénwoordgedichten heb ik geëxposeerd op de kasteeltuinmuur van Landgoed Enghuizen in Hummelo en op het kasteeltuinfestival in Ruurlo.
Adelijke omgevingen die zeer goed bezocht worden.
Hans Mellendijk heeft ze prachtig gefotografeerd en er een lesbrief over geschreven gesubsidieerd door het Prins Bernardcultuurfonds. Dat is allemaal te vinden op http://enghuizerdialogen.blogspot.nl


Ik heb er nog een aantal in het atelier staan. Voor 150 euro zijn ze te koop.

Exposities

Lochem/Laren
Voor de tweede keer heb ik meegedaan met “Kunst in de Tent” bij schrijnwerker/kunstenaar René Bruns www.renebruns.nl . Dat was binnen het kader van een kunstmanifestatie in Lochem. Heel veel bezoekers, gemoedelijke sfeer, laagdrempelig.

De Volharding
Mijn favoriete expositieplek is molen de Volharding in Zeddam.
In het prachtige interieur van deze molen werkt mijn werk. Veel bezoekers, goed verkocht. De familie Waszkiewicz zijn aardige gastvrije mensen.

ARTVENTURE Doetinchem
In het Arboretum rondom “Ruimzicht” loopt tot eind september ARTVENTURE. Het is een Duits- Nederlandse beeldenexpositie, dit jaar voor het laatst georganiseerd door Joop Boersma vanuit het WEB. Joop bedankt!
Dit jaar staan/liggen/hangen er echt een paar toppers bij. Mijn eigen beeld, Zonnezuil, is behoorlijk monumentaal. Het materiaal dat ik gebruikt heb is gepolijst roestvrijstaal.
Het ding is 2,50 m hoog en staat de hele dag te spelen met het licht.
De constructie heb ik weer samengedaan met Peter Vree van IJzerbergh. Peter is echt een meester-lasser. Het alter-ego van Joep de Graaf, de dansende krokodil, gaf een scherpe analyse van de expo en mijn Zonnezuil.


zie: http://dedansvandekrokodil.blogspot.nl

2011 en veel verder

 De werkelijke redenen voor kunst liggen in de toekomst. De werking van een kunstwerk wordt bepaald door de relatie die dat werk heeft met de tijdgeest. Stelt u zich de tijdgeest voor als een wezen met een richting en een doel.

In de schoot van dit tijdwezen droomt de kunstenaar. Zijn droombeelden worden de kunstwerken die hij vervolgens met een wakker bewustzijn maakt. Daardoor verbindt de kunstenaar ons bewust met het wordende.

In het wordende werken meekrachten en tegenkrachten. De meekrachten zijn ik-versterkend, Ik-zoekend. De tegenkrachten zijn ik-verzwakkend, ik-vliedend.

Dit is wat de tijdgeest wil: ons ik versterken. Kunst is een instrument van de tijdgeest. Kunst is het doel van de kunstenaar. Hun samenwerking is vrij.  

De kunstenaar is geen moraliserende boodschapper. De kunstenaar ploegt de ziel, de kunstenaar maakt vruchtbaar. De kunstenaar faciliteert ontwikkeling. In vrijheid, door vrijheid.

Ik wil deze gedachte nog wel wat verder uitwerken en concretiseren,

Niet als een soort programma, wel als een visie. Wat ik daar ook in wil opnemen zijn mijn gedachten over de niveaus waarop kunst kan werken. Kunst kan zinnenprikkelend zijn, ze kan balsem voor de ziel zijn. Ook ze geestverwikkend zijn. Hoe verhouden die kwaliteiten zich tot elkaar?  

Jan Opdam

Kunst werkt

Over werkingen van kunst

De finissage van mijn expositie in de WEB-galerie in Doetinchem was geanimeerd en inspirerend.

Ik heb er een paar woorden gesproken en met het publiek en wat collega’s nagedacht over de werkingen van kunst.

Kort samengevat:

Kunst leidt tot langer leven.

Mensen die zich intensief met kunst bezighouden, als maker of als beschouwer, leven langer.

Dat is statistisch aangetoond, maar nog niet verklaard. Echte moderne wetenschap dus: veel weten, weinig begrijpen. Het lijkt mij dat  kunst mensen kan bevrijden uit ongezonde eenzijdigheden.

Met kunst  “out of the box”

Mensen die zich met kunst bezighouden kunnen beter, makkelijke  “out of the box”denken. Omgang met kunst verlevendigt dus ons denken.

Kunst traint voor de toekomst

Omgaan met kunst vergroot onze gevoeligheid voor de toekomst. Op veel momenten is wat er in de kunst gebeurde indicatief dan wel leidend geweest voor grote stappen in de mensheidsontwikkeling.

Over deze drie werkingen wil ik wat verder nadenken en er op mijn site verder over schrijven.

Wie dat ook wil doen is welkom!